Preikestolen to płaska platforma skalna o wymiarach 25 na 25 metrów, która wznosi się 604 metry nad fiordem Lysefjorden w gminie Strand, w norweskim hrabstwie Rogaland. Szlak prowadzący na Preikestolen ma 3,8 km w jedną stronę, a więc 7,6 km w obie strony, i zajmuje 3-4 godziny, uwzględniając 334 metry przewyższenia. Wejście na szlak jest bezpłatne, jednak parking kosztuje 275 NOK. Klif powstał około 10 000 lat temu, gdy cofał się lodowiec. Sezon turystyczny trwa od maja do września.
Gdzie dokładnie znajduje się Preikestolen?
Preikestolen położony jest w gminie Strand, w hrabstwie Rogaland, na południowo-zachodnim wybrzeżu Norwegii. Usytuowany nad wschodnim brzegiem fiordu Lysefjorden, stanowi jeden z najbardziej malowniczych punktów tego regionu.
Start szlaku znajduje się przy parkingu Preikestolen Basecamp, niedaleko jeziora Refsvatnet, około 40 km od Stavanger. Podróż samochodem trwa nieco poniżej godziny.
Ta imponująca skała tworzy północną ścianę Lysefjorden, a jej szczyt można odnaleźć na współrzędnych GPS 58°59’N, 6°11’E. Cały teren wzniesienia należy do parku krajobrazowego Ryfylke, który podlega norweskim regulacjom ochrony przyrody, gwarantując zachowanie naturalnego środowiska.
Dojazd do Preikestolen jest bardzo wygodny:
- Samochodem, korzystając z drogi RV13,
- Środkami komunikacji publicznej wyruszającymi z centrum Stavanger.
Dzięki temu miejsce to jest dostępne dla szerokiego grona turystów.
| Lokalizacja Preikestolen | Gmina Strand, hrabstwo Rogaland, Norwegia; nad wschodnim brzegiem Lysefjorden; GPS 58°59’N, 6°11’E |
| Start szlaku | Parking Preikestolen Basecamp przy jeziorze Refsvatnet, ok. 40 km od Stavanger |
| Wysokość nad fiordem | 604 metry (1982 stopy) |
| Wymiary i kształt skały | Platforma o wymiarach około 25×25 m, powierzchnia 625 m², kształt kwadratu |
| Budowa geologiczna | Granit i gnejs, trwałość i odporność na erozję |
| Pochodzenie | Około 10 tys. lat temu, po cofnięciu się lodowca weichselskiego |
| Długość szlaku | 3,8 km w jedną stronę (7,6 km w obie) |
| Charakterystyka szlaku | Żwirowe i kamieniste ścieżki, bezleśny płaskowyż, drewniane kładki, kamienne schody |
| Bezpieczeństwo dla dzieci | Dostępne dla szkolniaków z opiekunami; brak zabezpieczeń na szczycie; nosidełka możliwe |
| Najlepszy czas wycieczki | Maj-wrzesień, szczególnie lipiec i sierpień; alternatywnie czerwiec i wrzesień |
| Dojazd | Samochodem (droga RV13) lub komunikacją publiczną ze Stavanger |
| Zimowe warunki | Śnieg i lód, wymagany sprzęt (raki, kijki z kolcami), ograniczona widoczność |
Jaka jest wysokość Preikestolen nad fiordem Lysefjorden?
Preikestolen wznosi się aż 604 metry ponad powierzchnię Lysefjordu, co w systemie anglosaskim daje 1982 stopy. To jedna z najwyższych pionowych ścian skalnych dostępnych dla turystów w Europie Zachodniej. Oznacza to, że podczas wspinaczki trzeba pokonać różnicę wysokości wynoszącą około 334 metrów. Z perspektywy rejsowego promu płynącego po Lysefjordzie, klif wygląda jak niemal pionowa ściana, zupełnie pozbawiona jakichkolwiek barier czy zabezpieczeń.
Jakie są wymiary i kształt skały Preikestolen?
Szczyt Preikestolen ma niemal idealny kształt kwadratu, mierząc około 25 na 25 metrów. Jego powierzchnia wynosi więc około 625 metrów kwadratowych. Ta płaska, pozioma platforma przypomina ogromny stół lub ambonę, co stanowi inspirację do norweskiej nazwy Preikestolen, czyli kazalnica.
Trzy boki tej formacji opadają pionowymi, niemal prostopadłymi ścianami skalnymi w dół do fiordu, podczas gdy czwarty łączy się z grzbietem górskim. Skała jest w większości goła, niemal pozbawiona roślinności. Na jej powierzchni widoczne są nieregularne pęknięcia, które budzą naturalne pytania o stabilność klifu na dłuższą metę.
Kiedy i jak powstał klif Preikestolen?
Preikestolen powstał około 10 tysięcy lat temu, kiedy to cofał się lodowiec ostatniego zlodowacenia, zwanego weichselskim. Przez wiele milionów lat Lysefjord funkcjonował jako zwykła dolina rzeczna, aż kolejne epizody zlodowaceń, trwające od jednego do dwóch milionów lat, wyrzeźbiły jego charakterystyczny, głęboki kształt litery U. Po ustąpieniu lodu, zbocza pozbawione wsparcia ze strony lodu zaczęły pękać wskutek naprzemiennych cykli zamarzania i rozmrażania wody w szczelinach skalnych. To właśnie trzy duże pęknięcia oderwały od głównego masywu blok granitu i gnejsu, który obecnie tworzy rozległą, poziomą platformę Preikestolen. Samą skałę budują przede wszystkim granit oraz gnejs, skały znane ze swojej wysokiej odporności na erozję. Dlatego właśnie ta imponująca formacja przetrwała wieki niemal nietknięta, zachowując swój charakterystyczny wygląd.
Jak wygląda szlak górski na Preikestolen?
Szlak na Preikestolen ma długość 3,8 km w jedną stronę, co daje razem około 7,6 km w obie. Trasa wiedzie przez różnorodne krajobrazy, które wyraźnie się od siebie różnią. Na początku, zaraz po opuszczeniu parkingu, pod nogami mamy żwirowe i kamieniste ścieżki. Z czasem teren zmienia się w bezleśny, podmokły płaskowyż z malowniczymi jeziorkami.
W środkowej części wędrujemy po drewnianych kładkach przebiegających nad torfowiskiem, a następnie po gładkich płytach granitowych. Cała trasa oznaczona jest charakterystyczną, czerwoną literą T, którą natrafimy na skałach i słupkach. Dodatkowo pojawiają się drogowskazy, które ułatwiają znalezienie właściwej drogi.
W 2013 roku szlak przeszedł znaczną modernizację, przede wszystkim dzięki pracy nepalskich Szerpów, którzy zbudowali kamienne schody na najtrudniejszych odcinkach. To rozwiązanie znacząco zwiększyło zarówno bezpieczeństwo, jak i wygodę podczas wędrówki.
Ile czasu zajmuje wejście na Preikestolen i powrót?
Runda na Preikestolen, zaczynając i kończąc na parkingu Basecamp, zajmuje przeciętnie od 3 do 4 godzin osobie o średniej sprawności fizycznej. Wędrówka pod górę, prowadzona w tempie turystycznym, trwa około 1,5 godziny, natomiast zejście zajmuje mniej więcej godzinę. Na szczycie turyści zwykle spędzają od pół godziny do godziny, korzystając z okazji, by nacieszyć oczy panoramą i wykonać zdjęcia.
Latem jednak czas ten może się nieco wydłużyć, zwłaszcza że na zwężeniach trasy, zwłaszcza przy kamiennych schodach, często tworzą się zatory. Doświadczeni miłośnicy gór lub osoby o znakomitej kondycji mogą pokonać całą trasę łącznie w około 2,5 godziny.
Jaka jest odległość do pokonania na szlaku do Preikestolen?
Szlak na Preikestolen ma około 3,8 km długości w jedną stronę, licząc od parkingu Basecamp aż do skalnej platformy. W sumie, pokonując trasę tam i z powrotem, przejdziesz około 7,6 km. Wzniesienie wynosi około 334 metrów, startujesz z wysokości około , a kończysz na szczycie, który znajduje się na
Podejście nie jest jednolite, ścieżka prowadzi naprzemiennie pod górę i przez płaskie odcinki. Na trasie wyróżniają się dwa główne etapy wspinaczki:
- Jeziorko Refsvatnet położone w połowie drogi, które można dostrzec już z parkingu,
- Tuż przed szczytem panoramiczny widok na Lysefjord, który jest jednym z najpiękniejszych momentów wędrówki.
Czy trasa na Preikestolen jest trudna?
Trasa na Preikestolen cechuje się średnim poziomem trudności i jest odpowiednia dla osób bez specjalistycznego przygotowania, choć wymaga dobrej kondycji fizycznej. Szlak ma długość 3,8 km i podzielony jest na dwa wyraźne etapy podejściowe, na których spotkamy kamienne schody o nierównych stopniach i różnych wysokościach.
Podłoże zmienia się w trakcie wędrówki,początkowo napotykamy żwir, dalej drewniane kładki nad mokradłami, a na końcu granitowe płyty, które po deszczu mogą stać się śliskie. Na całej trasie nie ma potrzeby używania rąk ani asekuracji linowej, co ułatwia przejście. Warto jednak pamiętać, że szczyt nie jest zabezpieczony barierkami, a krawędź opada pionowo w dół na 604 metry, co dla osób z lękiem wysokości może stanowić poważne wyzwanie.
Gdzie znajduje się najtrudniejszy odcinek na szlaku do Preikestolen?
Najbardziej wymagający fragment szlaku na Preikestolen to dawna przełęcz Neverdalsskaret (znana też jako Neverdal Ravine), położona mniej więcej w centralnej części trasy. Przed 2013 rokiem wyróżniała się luźnymi, śliskimi kamieniami i stromym podejściem, które należało do najtrudniejszych etapów całej drogi.
W 2013 roku nepalskie Szepty przeprowadziły tam gruntowną przebudowę, tworząc solidne kamienne schody z granitu. To rozwiązanie znacząco podniosło poziom bezpieczeństwa i sprawiło, że wędrówka stała się bardziej komfortowa.
Obecnie najtrudniejsze miejsca na trasie to:
- Dwa strome zbocza wyposażone w kamienne stopnie różniące się wysokością, co zdecydowanie spowalnia tempo marszu,
- Często mokra skała, typowa dla norweskiego klimatu, wymagająca szczególnej ostrożności, zwłaszcza podczas schodzenia w dół.
Czy wejście na Preikestolen jest bezpieczne dla dzieci?
Wejście na Preikestolen jest dostępne dla szkolniaków, pod warunkiem sprzyjającej aury i obecności opiekunów. Warto jednak realistycznie ocenić możliwości dziecka, ponieważ szlak nie jest rekomendowany jako rodzinny. Trasa liczy około 7,6 km w obie strony, z różnicą wysokości sięgającą 334 metrów, a podłoże bywa nierówne, to spore wyzwanie dla najmłodszych.
Na samym szczycie nie ma żadnych balustrad ani zabezpieczeń. Tuż obok znajduje się przepaść głęboka na 604 metry, co wymaga ciągłej, bezpośredniej opieki nad dziećmi. Niemowlęta i maluchy można nosić w nosidełkach, aczkolwiek trzeba pamiętać o dodatkowym wysiłku, jaki to oznacza na bardziej wymagających fragmentach trasy. Zarówno norweskie przepisy, jak i zarząd szlaku nie wprowadzają ograniczeń wiekowych, dlatego decyzja o wyjściu z dziećmi należy wyłącznie do rodziców.
Ile osób spadło z Preikestolen?
W historii turystyki na Preikestolen zanotowano tylko jeden śmiertelny wypadek, który nie miał związku z samobójstwem. W 2013 roku turysta pochodzący z Hiszpanii spadł z urwiska.
Ze względu na brak jakichkolwiek barier czy zabezpieczeń przy krawędzi, ryzyko przypadkowego upadku istnieje, choć statystyki pokazują, że zdarza się to rzadko. W Norwegii panuje zasada, aby nie montować ogrodzeń przy naturalnych formacjach skalnych, co odróżnia ten kraj od wielu europejskich miejsc turystycznych.
Na szczycie często można zaobserwować nieostrożne zachowania, na przykład siedzenie z nogami zwisającymi nad przepaścią. Takie postawy, choć popularne na zdjęciach, stanowią poważne zagrożenie.Podczas silnego wiatru czy ulewy zbliżanie się do krawędzi jest szczególnie ryzykowne i zdecydowanie niezalecane.
Kiedy najlepiej zaplanować wycieczkę na Preikestolen?
Najlepszy moment na wyprawę na Preikestolen przypada między majem a wrześniem, przy czym najwięcej turystów przybywa tam w lipcu oraz sierpniu. W tym okresie temperatury wahają się od 15 do 18°C, a dni są wyjątkowo długie, co sprzyja dłuższym wędrówkom. Ciekawą alternatywą mogą być jednak czerwiec i wrzesień, wtedy aura jest równie sprzyjająca, a liczba odwiedzających wyraźnie mniejsza. Dzięki temu szlak staje się spokojniejszy, a na szczycie łatwiej uchwycić piękne widoki bez konieczności oczekiwania w kolejkach.
W środku lata parkingi zapełniają się bardzo wcześnie, bo między 8 a 9 rano, co zmusza do rozpoczęcia wędrówki albo jeszcze przed świtem, albo po godzinie 16 Preikestolen jest dostępny przez cały rok, jednak zimą warunki bywają znacznie trudniejsze. W takich miesiącach szlak pokrywają lód i śnieg, dlatego potrzebny jest odpowiedni sprzęt, na przykład raki i kijki z kolcami, które poprawiają bezpieczeństwo. Dodatkowo zimowa mgła i ograniczona widoczność mogą znacznie utrudnić poruszanie się po trasie.
W co się ubrać na wędrówkę na Preikestolen?
Wędrówka na Preikestolen wymaga zastosowania systemu trzech warstw ubioru. Pierwsza warstwa, wykonana z wełny merino lub tkaniny syntetycznej, skutecznie odprowadza pot, utrzymując skórę suchą. Druga warstwa to ciepły polar lub wełna, które odpowiadają za izolację termiczną. Z kolei trzecia, zewnętrzna warstwa, kurtka przeciwdeszczowa i wiatrówka, stanowi ochronę przed kapryśną, norweską aurą, która latem potrafi zmieniać się bardzo szybko.
Podstawą ekwipunku jest odpowiednie obuwie. Buty trekkingowe z twardą, antypoślizgową podeszwą i stabilizacją kostki są niezbędne, zwłaszcza kiedy granitowe płyty po deszczu stają się śliskie. Sandały turystyczne oraz lekkie buty sportowe nie sprawdzą się w tych warunkach.
Do plecaka o pojemności 20-30 litrów warto spakować najważniejsze przedmioty:
- Odpowiednią ilość wody (co najmniej 1,5 litra),
- Przekąski,
- Apteczkę,
- Naładowany telefon,
- Krem z filtrem UV,
- Okulary przeciwsłoneczne.
Kijki trekkingowe znacznie zmniejszają obciążenie kolan podczas stromych zejść, dlatego okazują się niezwykle pomocne.
Ile kosztuje wejście na Preikestolen?
Wejście na Preikestolen jest darmowe, szlak jest dostępny bez konieczności nabywania biletu. Jedynym wydatkiem jest opłata za parking przy Preikestolen Basecamp, która wynosi 275 NOK za samochód osobowy.
Osoby korzystające z transportu publicznego mogą nabyć bilet łączony, obejmujący przeprawę promową ze Stavanger do Tau oraz przejazd autobusem na parking. Cena biletu w dwie strony to 360 NOK dla dorosłych i 180 NOK dla dzieci.
Alternatywnie, bezpośredni autobus Preikestolen Express kursujący ze Stavanger przez tunel Ryfylketunnel kosztuje około 400 NOK w obie strony. Dodatkowo warto uwzględnić ewentualne wydatki na jedzenie i napoje przy Basecamp, gdzie funkcjonuje kilka punktów gastronomicznych.
Jaki jest koszt wycieczki z przewodnikiem na Preikestolen?
Wycieczka z przewodnikiem na Preikestolen kosztuje od 1 390 NOK za osobę, co dotyczy standardowych wypraw grupowych organizowanych w sezonie letnim. Bilet dla dzieci w wieku od 6 do 16 lat kosztuje 1 090 NOK. Ceny te pochodzą od licencjonowanych operatorów, którzy działają na podstawie zezwoleń norweskich władz regionalnych.
W standardowej wycieczce grupowej przewidziany jest transport z centrum Stavanger, a następnie około 40 minut jazdy do Basecamp i trekking na szczyt. Dostępne są również prywatne, bardziej ekskluzywne wyjazdy, koszt wyprawy dla grupy do czterech osób może wynieść około 944 USD.
Oprócz tego można wybrać się na wycieczki łączone, które obejmują również rejs po Lysefjordzie. Cena takiego pakietu zaczyna się od 120 USD za osobę.Sezon wycieczek grupowych obejmuje okres od kwietnia do października.
Jak dojechać na Preikestolen ze Stavanger?
Do Preikestolen ze Stavanger można dotrzeć na trzy różne sposoby: samochodem, autobusem przez tunel Ryfylketunnel lub łącząc rejs promem z przesiadką na autobus. Jadąc autem, trasa prowadzi drogą RV13, która przebiega przez tunel i zajmuje około 40 minut. Na miejscu konieczne jest wniesienie opłaty za parking w wysokości 275 NOK.
Opcja promowa obejmuje przeprawę z przystani Fiskepiren w Stavanger do Tau, którą obsługuje firma Norled. Podróż promem trwa około 20-25 minut, po czym przesiadamy się na autobus jadący do parkingu Basecamp. Bilet dla dorosłych kosztuje 360 NOK, a dla dzieci 180 NOK.
Trzeci wariant to bezpośredni autobus Preikestolen Express, który kursuje z centrum Stavanger, przejeżdżając przez tunel Ryfylketunnel. Przejazd zajmuje około 40 minut, a bilet w obie strony kosztuje około 400 NOK. Rezerwację można wygodnie zrobić przez stronę . W sezonie wysokim (lipiec-sierpień) konieczna jest wcześniejsza rezerwacja miejsca parkingowego w pobliżu Basecamp, by uniknąć problemów z dostępnością.
Gdzie znaleźć nocleg w pobliżu Preikestolen?
Najbliższe miejsca noclegowe przy szlaku na Preikestolen to Preikestolen Basecamp, usytuowany tuż przy starcie trasy, nad jeziorem Refsvatnet. Znajduje się on około pół godziny jazdy samochodem od Stavanger i oferuje różnorodne formy zakwaterowania.
Do wyboru są między innymi:
- preikestolen fjellstue, nowoczesny górski lodge z dużymi panoramicznymi oknami i wygodnymi pokojami,
- preikestokhytta, klasyczna norweska chata turystyczna,
- hikers’ camp, zespół 24 drewnianych namiotów wyposażonych w materace, ogrzewanie oraz porty USB,
- watercamp, nietypowy nocleg w hamakach rozpiętych nad powierzchnią jeziora.
Dla miłośników miejskiego komfortu Stavanger, położone około 40 km dalej, proponuje różne opcje od hosteli po hotele czterogwiazdkowe. Zatrzymując się tuż przy basecampie, można wyruszyć na wędrówkę bardzo wcześnie, omijając tym samym główne grupy turystów.
Co warto zobaczyć w okolicy Preikestolen?
W okolicach Preikestolen warto zajrzeć również do Kjerag, kolejnej słynnej formacji skalnej Lysefjordenu, usytuowanej na jego południowym brzegu. Trasa prowadząca na Kjerag ma około 10-12 km w obie strony i obejmuje ponad 500 metrów różnicy wysokości, co sprawia, że jest znacznie bardziej wymagająca niż szlak na Preikestolen.
Na szczycie czeka niezwykła atrakcja,Kjeragbolten, potężny głaz zawieszony między dwoma skałami, zawisający ponad tysiąc metrów nad poziomem podłoża. Rejs po Lysefjordzie to doskonała okazja, by podziwiać oba klify z perspektywy wody oraz zachwycać się pionowymi ścianami fiordu, które wznoszą się na wysokość przekraczającą 1000 metrów. W niedalekiej odległości znajduje się imponujący wodospad Månafossen, mierzący 92 metry, plasuje się on na dziewiątym miejscu pod względem wysokości w całej Norwegii. Z kolei punkt widokowy Sokkaknuten zapewnia rozległą panoramę obejmującą Stavanger, archipelag Ryfylke i cały Lysefjord, rozciągające się w pełnym, 360-stopniowym zakresie.
Samo Stavanger kryje w sobie ciekawy historyczny zabytek: trzy miecze wbite w ziemię przy zatoce Hafrsfjord. Symbolizują one bitwę z 872 roku, podczas której Harald Pięknowłosy zjednoczył Norwegię.